Stond je te dichtbij dan zat je onder de spetters. Ieder jaar op Nieuwjaarsdag, als mijn ouders Nieuwjaar gingen wensen bij m’n opa en opoe in Oudleusen, vloog de stront me om de oren. Er werd altijd wat knalvuurwerk van oudjaarsnacht achtergehouden, je had toen nog van die donderslagen en superdonderslagen, iets anders dan de lullige astronautjes die je nu hebt, en stak je drie van die dingen in een hoop stront dan had je de vuurkracht van een strijker en vloog het sky high. Nou ja, leuk toch voor een stads jochie in een grote wei?
Mijn grootouders hadden een boerderijtje, mijn opa was veehouder en -handelaar. Ik denk dat-ie 8, 10 koeien op stal had, max. Klein boertje, tegenwoordig heeft een gemiddeld bedrijf zo’n 80 beesten. Hij molk met de hand, had een grupstal zonder mechanische mestafvoer, voerde z’n kalveren melkpoeder en achter onder de hooischuur stond altijd een stier, waar ik, stads jongetje, alleen maar naar durfde te kijken door het ruitje naast de deur – en ‘k moest het ook niet wagen om in de buurt te komen! Opa had altijd wat kalveren, als we er waren en ik geluk had stond ik met mijn neus vooraan als er weer één geboren werd. In een paar betonnen hokken hield hij zeugen voor de fok, en ook daar zat ik bij te kijken als er weer 13 geboren werden. Mooi, mooi, mooi, een eldorado voor een jochie.
Hij hield vermoedelijk Fries Hollandse runderen, tot de jaren 70 was dat het gangbare ras in Nederland. Het is wat breed, kort en gedrongen, niet zo mager maar stevig gebouwd, een dubbelkoe met een mooi afgebakende zwart wit tekening voor zowel melk- als vleesproductie. Een Fries Hollandse stier is een groot, imposant, stoer rund.
Wat je nu meestal ziet lopen zijn Holstein-Friesian runderen, een Amerikaans ras dat sinds de jaren 70 door de fokstations met succes in Nederland is geïntroduceerd. Het Holsteiner rund heeft de afgelopen decennia het Fries Hollandse rund verdrongen, ze produceerden meer melk.
Het stamboek van de Fries Hollandse runderen heeft ons nu gevraagd om de ICT te gaan doen. Kan je je voorstellen dat we daar geen enkel bezwaar tegen hebben?
Zitten we opeens midden in de uiervererving, lactatiewaarden, eiwitgehalten en fokwaardeschattingen.
